Pomiar pH w glebie - przewodnik

Niezależnie od tego, czy jesteś ogrodnikiem, czy rolnikiem, pomaganie roślinom w rozwoju jest istotnym sposobem na zwiększenie plonów i poprawę zdrowia produkowanych  kwiatów, warzyw i ziół. Jednym z najlepszych sposobów zrozumienia i poprawy stanu gleby jest badanie pH. Testery pH gleby dostarczają cennych informacji, które można wykorzystać do poprawy jakości i równowagi gleby, zapewniając zdrowe, szczęśliwe i wysokowydajne rośliny. W tym przewodniku znajdziesz wszystko, co chciałbyś wiedzieć o glebie i pH, od podstaw po najlepsze metody testowania pH gleby za pomocą technologii cyfrowej.

Co to jest gleba?

Na podstawowym poziomie wszyscy wiemy, czym jest gleba. To podłoże, które pozwala roślinom rosnąć, dostarczając składników odżywczych i wody niezbędnych do wzrostu pędów, rozwinięcia korzeni i dotarcia w stronę słońca. Gleba to górna warstwa ziemi, głęboka na około 2 metry, stanowiąca warstwę pierwotną, w której rośnie większość roślin.

.

Gleba składa się z trzech głównych składników:

  • Organiczne: rozłożone materiały i pozostałości zwierząt, roślin i innych żywych organizmów.
  • Nieorganiczne: materiały nieorganiczne wykorzystywane przez rośliny do pozyskiwania składników odżywczych w postaci minerałów, wody i gazów.
  • Mikroorganizmy: maleńkie formy życia istniejące w glebie, które rozkładają materiał i dostarczają pożywienia roślinom.

Glebę tworzy i zmienia pięć głównych czynników: klimat, organizmy, geologia, topografia i czas. Te indywidualne czynniki odgrywają znaczącą rolę w zdrowotności, funkcjonalności i składzie gleby, dlatego istotne jest rozważenie, gdzie chcesz sadzić i czy musisz przynieść inną glebę lub nawóz, aby osiągnąć sukces.

Co to jest pH?

pH to liczba, która mierzy, jak zasadowy (alkaliczny) lub kwaśny jest materiał lub substancja. Mierząc pH, używasz narzędzia, które umożliwia odczyt liczby atomów wodoru w próbce przenoszących ładunek dodatni. pH służy do pomiaru różnych materiałów i substancji, od wody, przez produkty spożywcze, po glebę.

Im wyższe stężenie jonów wodoru w próbce, tym jest ona bardziej kwaśna. Z drugiej strony, niższe stężenie sprawia, że próbka jest bardziej zasadowa. Coś kwaśnego, na przykład kawa lub sok pomarańczowy, będzie mieścić się w przedziale 0-7 w skali pH. Jeśli substancja jest zasadowa, np. domowe środki czyszczące lub soda oczyszczona, jej wartość będzie wynosić od 7 do 14. pH 7 jest prawdziwie neutralne i odpowiada pH czystej, filtrowanej wody.

Dlaczego badamy pH gleby?

Badanie pH gleby to doskonały sposób na uzyskanie wglądu w czynnik, który może ograniczyć wzrost i jakość roślin, niezależnie od tego, czy oznacza to chore, wolniej rosnące pędy, czy niższe plony w okresie żniw. Sprawdzając pH gleby w stosunku do idealnego pH dla konkretnej rośliny, możesz dostosować pH gleby, aby osiągnąć optymalne warunki wzrostu.

.

Suplementy i nawozy to standardowe metody poprawy pH gleby i dostosowania go do wymagań poszczególnych roślin. Konsekwentnie mierząc pH za pomocą wysokiej jakości testera pH gleby, możesz szybko wprowadzić zmiany, aby zapewnić swoim roślinom największe szanse na zdrowy wzrost.

Co wpływa na pH gleby?

Na pH gleby wpływają zarówno naturalne czynniki środowiskowe, jak i zmiany niezwiązane ze środowiskiem naturalnym. Planując sadzenie owoców, warzyw i kwiatów, należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:

Klimat i pogoda

Temperatura, wilgotność, deszcz, światło słoneczne i zmiany sezonowe wpływają na pH gleby. Na przykład duże ilości deszczu mogą zmyć niezbędne składniki odżywcze, które pomagają roślinom rosnąć. Węglany wapnia są powszechnymi podstawowymi składnikami odżywczymi występującymi w większości gleb. Jeśli deszcz wypłucze te składniki odżywcze, gleba może stać się kwaśna. Kontakt wody z rozkładającą się materią, taką jak liście, może również powodować zmiany pH, ponieważ rozkładające się materiały uwalniają dwutlenek węgla, który po zmieszaniu z wodą deszczową tworzy kwas. W klimatach o mniejszych opadach deszczu brak wody może sprawić, że gleba będzie bardziej zasadowa, ponieważ przemieszcza się mniej składników odżywczych i minerałów, co prowadzi do wyższych stężeń.

 

Rośliny

Istniejące rośliny i ekologia na danym obszarze mogą mieć wpływ na pH. Gleba znajdująca się pod trawą jest zazwyczaj bardziej zasadowa, podczas gdy gleba pod drzewami ma bardziej odczyn kwaśny ze względu na większą ilość rozkładających się liści. Nie stanowi to takiego problemu, jeśli budujesz podwyższoną grządkę ogrodową, ale bardziej, jeśli planujesz wykorzystać ziemię, którą już posiadasz.

 

Nawadnianie

Woda, której używasz do utrzymania zielonych i zdrowych upraw, może również wpływać na glebę. Jeśli nie używasz czystej, przefiltrowanej wody, pH w konewce lub systemie nawadniającym prawdopodobnie nie będzie idealnie zrównoważone. Jeśli Twoja woda jest kwaśna, zmienia to pH gleby, podobnie jak woda bardziej zasadowa.

 

Typ gleby

Materiały tworzące glebę wpływają na jej ogólne pH. W Polsce obserwujemy postępujące zakwaszenie gleb, co wynika z ich składu mineralogicznym polodowcowego pochodzenia. Obecnie około 60% gleb uprawnych pilnie wymaga wapnowania, a prawie 20% gleb wykazuje niedobory magnezu oraz szeregu mikroelementów (m.in. boru, cynku, manganu i miedzi).

Tekstura gleby wpływa również na trudność zmiany pH, co nazywa się „pojemnością buforową”. Gleba piaszczysta ma niską zdolność buforowania, podczas gdy glina ma większą zdolność buforowania. Im większa pojemność buforowa, tym trudniej będzie zmienić pH gleby.

 

Nawóz

Nawozy stosuje się w ogrodach i na terenach uprawnych na skalę przemysłową w celu poprawy plonów poprzez dostarczenie większej ilości niezbędnych składników odżywczych i minerałów. Przy wyborze nawozu należy wziąć pod uwagę pH. Nawozy sztuczne z większym prawdopodobieństwem obniżają pH, podczas gdy nawozy organiczne mają tendencję do powodowania wzrostu pH z powodu zawartości związków organicznych, rozpuszczalnych kwasów w swoim składzie.

 

Dostępność składników odżywczych

Jeśli pH gleby jest zbyt niskie lub zbyt wysokie, roślinom trudniej jest wchłonąć wszystkie składniki odżywcze potrzebne do prawidłowego rozwoju. Wapń i fosfor, dwa kluczowe składniki odżywcze, mogą zostać związane z innymi materiałami w glebie, jeśli pH jest nieprawidłowe.

 

Niewłaściwe pH gleby obniża efektywność wykorzystania przez roślinę azotu i innych składników pokarmowych, a także stosowania środków ochrony roślin. Nawet na glebach o uregulowanym odczynie zachodzą straty wapnia z gleby na drodze wymywania i/lub wynoszenia z plonem roślin. Dlatego pH gleb należy regularnie kontrolować, a w razie potrzeby stosować nawozy wapniowe zgodnie z zaleceniami stacji chemiczno-rolniczych. Najlepszym sposobem regulacji pH gleby jest wapnowanie. Dodatkowymi zabiegami agrotechnicznymi w tym celu mogą być działania takie jak: stosowanie nawozów organicznych, nawozów fosforowych, siarczanu wapnia, a w szczególności polecane są nawozy zawierające magnez.

 

Jakie są optymalne zakresy pH gleby do uprawy?

Nie ma czegoś takiego jak jeden, optymalny zakres pH dla wszystkich roślin. Na przykład ziemniaki rozwijają się przy pH 4,5-6, podczas gdy orzechy włoskie preferują pH 6-8. Oto kilka przykładów preferowanego pH dla różnych kwiatów, warzyw i ziół oraz dla upraw polowych:

pH gleby dla drzew i krzewów ozdobnych:

Gatunki preferujące lub tolerujące gleby kwaśne: magnolia, jarząb pospolity, wiąz górski, azalia ogrodowa, rododendron, kalmia, pieris, hortensja ogrodowa, oczar, świerk pospolity, sosna pospolita, jodła pospolita, jałowiec chiński.

Gleba bogatsza w wapń służy takim gatunkom jak: jodła kalifornijska, cyprysik tępołuskowy, świerk serbski, żywotnik zachodni, glediczja trójcierniowa, jaśminowiec, bez czarny, głóg, surmia bigoniowa, karagana syberyjska, laurowiśnia czy budleja Dawida.

pH gleby dla kwiatów, bylin, roślin cebulowych:

Wiele gatunków bylin dobrze reaguje na gleby zasadowe m.in. dyptam jesionolistny, gęsiówka kaukaska, liliowce, smagliczka skalna, miłek wiosenny, zawilec wielkokwiatowy, żagwin ogrodowy, szarotka, przylaszczka, juka ogrodowa, ciemiernik ogrodowy, goździk alpejski, mikołajek płaskolistny, przymiotno ogrodowe, złocień czerwony, dzwonek kremowy. Jeśli natomiast dysponujemy kwaśniejszym stanowiskiem powinniśmy zainteresować się golterią pełzającą, goryczką jesienną, goryczką bezłodygową, wrzosem pospolitym, wrzoścami czy barwinkiem pospolitym. Aby cieszyć oko bujną różnorodnością kwitnących roślin rocznych i dwuletnich na glebie o kwaśnym lub lekko kwaśnym odczynie, najlepiej jest zaplanować rabaty z aksamitką rozpierzchłą, aksamitką wąskolistną, kocanką ogrodową, lwią paszczą, niecierpkami, petuniami ogrodowymi, żeniszkiem meksykańskim lub bratkami. Na glebach o odczynie zasadowym znacznie lepiej prosperować będą cynia wytworna, groszek pachnący, kosmos podwójnie pierzasty oraz wilec purpurowy. Rośliny cebulowe są mniej elastyczne jeśli chodzi o wymagania co do gleby, zazwyczaj nie przepadają za skrajnymi warunkami pH, preferując gleby o odczynie zbliżonym do neutralnego.

pH gleby dla warzyw:

Koper ogrodowy, pomidor, pietruszka korzeniowa i kukurydza najlepiej rosną w glebie o lekko kwaśnym pH, które mieści się w zakresie od 5,5 do 6,5. Burak, cebula, groch, kalafior, kalarepa, marchew, ogórek, sałata, seler, szparagi i szpinak warzywny preferują glebę o pH między 6,0 a 6,8. Bób, kapusta głowiasta czerwona, kapusta pekińska i kapusta włoska najlepiej rozwijają się w glebie o pH od 6,2 do 7,0.

Zdrowy wzrost roślin jest możliwy tylko przy odpowiednim pH gleby.

pH gleby dla upraw rolnych:

Tylko żyto i ziemniak są odporne na niskie pH gleby, podczas gdy pozostałe uprawy wymagają optymalnego pH. Dlatego zaleca się sprawdzenie pH gleby przed siewem, aby zapewnić pełny rozwój roślin i pewność, że proces wzrostu przebiega prawidłowo.

RoślinaZakres pH
Rzepak6.0-7.0
Pszenica6.0-7.5
Żyto4.0-6.5
Pszenżyto5.0-7.0
Jęczmień6.0-7.5
Kukurydza5.5-7.0
Burak cukrowy6.0-7.5
Ziemniak4.0-6.5

Jak badamy pH gleby